Een grondstoffenfonds kan een toegankelijke manier zijn om te beleggen in goud, olie, koper, landbouwgrondstoffen of een brede grondstoffenmarkt. Toch worden begrippen als grondstoffenfonds, ETF, ETC en indexfonds vaak door elkaar gebruikt, terwijl de juridische structuur en risico’s behoorlijk kunnen verschillen.
Het belangrijkste onderscheid zit niet alleen in wat je volgt, maar vooral in hoe het beleggingsproduct die blootstelling creëert. In dit artikel leggen wij het verschil uit en laten we zien waar je als belegger op kunt letten.
Wat is een grondstoffenfonds?
Een grondstoffenfonds is een brede benaming voor een beleggingsfonds dat geheel of gedeeltelijk gericht is op grondstoffen. Het begrip zegt op zichzelf nog weinig over de exacte structuur.
Een fonds kan bijvoorbeeld beleggen in:
- aandelen van goudmijnen, olieproducenten of koperbedrijven;
- futures op olie, gas, metalen of landbouwgrondstoffen;
- een brede grondstoffenindex;
- andere fondsen of beursgenoteerde grondstoffenproducten.
Daarom is de eerste vraag bij een grondstoffenfonds altijd: waarin belegt het fonds daadwerkelijk?
Een fonds met aandelen van mijnbouwbedrijven gedraagt zich namelijk anders dan een product dat direct een goudprijs of grondstoffenindex probeert te volgen.
Actief of passief grondstoffenfonds
Een grondstoffenfonds kan actief of passief worden beheerd.
Bij een actief fonds bepaalt een fondsbeheerder welke grondstoffen, bedrijven of contracten worden opgenomen. Het doel kan bijvoorbeeld zijn om een benchmark te verslaan of risico’s actief te beheersen.
Een passief fonds probeert juist een vooraf bepaalde index zo nauwkeurig mogelijk te volgen. Daarmee komen we bij het begrip indexfonds.
Grondstoffenfonds versus ETF, ETC en indexfonds
De begrippen sluiten elkaar niet altijd uit. Een ETF kan bijvoorbeeld óók een indexfonds zijn. Een ETC daarentegen is juridisch meestal geen fonds.
Productvorm | Wat is het? | Verhandeling | Typische grondstoffenblootstelling | Belangrijk aandachtspunt |
Grondstoffenfonds | Verzamelnaam voor een beleggingsfonds | Afhankelijk van fonds | Aandelen, futures, indices of derivaten | Controleer wat het fonds werkelijk bezit |
ETF | Beursgenoteerd fonds | Tijdens beursuren | Vaak brede index of grondstofbedrijven | Tracking, kosten en replicatiemethode |
ETC | Beursgenoteerd schuldinstrument | Tijdens beursuren | Eén grondstof of grondstoffenmand | Onderpand, uitgever en productstructuur |
Indexfonds | Fonds dat een index volgt | Beurs of periodiek tegen NAV | Bijvoorbeeld een brede commodity-index | Samenstelling en indexmethode |
Een ETF wordt onder Europese regelgeving als een fondsstructuur onderscheiden van een ETC. ESMA omschrijft een ETC juist als een schuldinstrument waarvan de waarde direct of indirect gekoppeld is aan een grondstof of grondstoffenindex.
Wat is een grondstoffen-ETF?
ETF staat voor Exchange-Traded Fund. Het belangrijkste praktische kenmerk is dat het fonds gedurende de handelsdag op de beurs kan worden gekocht en verkocht.
Een grondstoffen-ETF kan bijvoorbeeld een brede index volgen met energie, industriële metalen en landbouwgrondstoffen. Andere ETF's beleggen juist in aandelen van mijnbouw-, energie- of grondstoffenbedrijven.
Hier ontstaat regelmatig verwarring. Een product dat bij een broker wordt omschreven als een ‘goud-ETF’ is in Europa juridisch vaak een ETC en geen klassieke UCITS-ETF.
De bestaande uitleg over wat een grondstof-ETF is gaat uitgebreider in op onder andere fysieke replicatie, futures en tracking.
💎 Eenvoudig investeren in grondstoffen via ETF’s?
Simpel beleggen in goud, zilver, olie, koper of een bredere spreiding in grondstoffen? Met ETF’s kan je eenvoudig risico spreiden. Vergelijk onze selectie inclusief speciale kortingen die oplopen tot >€350 euro bonus. Bekijk onze uitleg en vergelijking van ETF brokers.
Wat is een ETC bij grondstoffen?
Een ETC, oftewel Exchange-Traded Commodity, wordt net als een ETF via de beurs verhandeld. Juridisch is het verschil echter belangrijk: een ETC is doorgaans een schuldinstrument en geen beleggingsfonds.
ETC's worden veel gebruikt voor blootstelling aan afzonderlijke grondstoffen zoals:
- goud;
- zilver;
- olie;
- koper;
- aardgas.
Fysiek gedekte ETC
Bij goud en zilver bestaan bijvoorbeeld ETC's waarbij daadwerkelijk edelmetaal als onderpand wordt aangehouden. De koers kan daardoor relatief nauw aansluiten bij de onderliggende metaalprijs, na kosten en eventuele trackingverschillen.
ETC op basis van futures
Voor olie, gas en landbouwgrondstoffen is fysieke opslag veel minder praktisch. Een product kan daarom gebruikmaken van futures.
Hierbij is rolloverrisico belangrijk. Futures hebben afloopdata en moeten periodiek worden vervangen. Door contango of backwardation kan het uiteindelijke rendement daardoor afwijken van de ontwikkeling van de spotprijs.
Wat is het verschil tussen een grondstoffenfonds en een indexfonds?
Een indexfonds zegt vooral iets over de beleggingsstrategie: het fonds probeert een index te volgen.
Dat hoeft geen ETF te zijn. Een indexfonds kan zowel een traditioneel beleggingsfonds als een beursgenoteerde ETF zijn.
Een grondstoffenindex kan bijvoorbeeld bestaan uit verschillende categorieën:
- energie;
- edelmetalen;
- industriële metalen;
- landbouw;
- vee.
Wie via één product brede grondstoffenblootstelling zoekt, kan daardoor uitkomen bij een fonds dat een commodity-index volgt.
Let daarbij goed op de indexmethodiek. Twee grondstoffenindices kunnen heel verschillend presteren wanneer bijvoorbeeld de ene index zwaar in olie is gewogen en de andere meer spreiding over metalen en landbouwgrondstoffen toepast.
Waarom worden ETF, ETC en grondstoffenfonds vaak door elkaar gehaald?
De verwarring ontstaat vooral doordat ETF's en ETC's voor de belegger aan de buitenkant sterk op elkaar lijken. Beide staan op de beurs, hebben een ticker en kunnen gedurende de handelsdag worden gekocht en verkocht.
De onderliggende juridische structuur kan echter verschillend zijn.
Een eenvoudige vuistregel is:
- ETF = fondsstructuur
- ETC = doorgaans schuldinstrument gekoppeld aan grondstoffen
- Indexfonds = beschrijft de passieve strategie
- Grondstoffenfonds = brede verzamelnaam
De productnaam bij je broker is daarom niet voldoende. Controleer altijd het prospectus, het essentiële-informatiedocument en de officiële productinformatie.
Welke risico’s hebben grondstoffenfondsen, ETF’s en ETC’s?
Welke productvorm je ook bekijkt, grondstoffen kunnen sterk schommelen. Vraag en aanbod, economische groei, de Amerikaanse dollar, rente, geopolitiek, weersomstandigheden en voorraden kunnen allemaal invloed hebben op prijzen.
Daarnaast bestaan productspecifieke risico’s.
Tracking- en rolloverrisico
Een fonds of ETC hoeft niet exact dezelfde ontwikkeling te laten zien als de spotprijs. Vooral futuresproducten kunnen door het periodiek doorrollen van contracten anders presteren.
Valutarisico
Veel internationale grondstoffen worden in Amerikaanse dollars geprijsd. Voor een belegger die in euro's rekent, kunnen valutabewegingen daarom invloed hebben op het resultaat.
Kosten en spreads
Let niet alleen op de jaarlijkse beheervergoeding. Ook bied-laatspreads, transactiekosten, financieringskosten en eventuele rolkosten kunnen het rendement beïnvloeden.
Uitgevers- en tegenpartijrisico
Bij ETC's en synthetische producten is ook belangrijk hoe het product is gedekt en welke partijen betrokken zijn. Een beursnotering betekent niet automatisch dat iedere productstructuur hetzelfde beschermingsniveau biedt.
Hoe vergelijk je een grondstoffenfonds, ETF of ETC?
Begin bij de structuur en niet bij het historische rendement. Controleer minimaal:
- Wat is de onderliggende waarde? Een fysieke grondstof, futures, aandelen of een index?
- Wat is de juridische productvorm? Fonds, ETF, ETC of ander ETP?
- Hoe wordt de blootstelling opgebouwd? Fysiek, synthetisch of via futures?
- Welke kosten zijn er? Beheerkosten, spread, transactiekosten en mogelijke rolkosten.
- Welke risico’s spelen? Denk aan valuta, liquiditeit, tegenpartijen en tracking.
- Hoe breed is de spreiding? Eén grondstof is iets anders dan een brede commodity-index.
Conclusie: grondstoffenfonds, ETF, ETC of indexfonds?
Een grondstoffenfonds is geen specifieke productstructuur, maar een brede omschrijving voor fondsen die blootstelling geven aan de grondstoffenmarkt. Een ETF is een beursgenoteerd fonds, terwijl een ETC doorgaans een beursgenoteerd schuldinstrument is. Een indexfonds beschrijft vooral de strategie: het passief volgen van een index.
Die verschillen zijn relevant. Ze bepalen waarin je daadwerkelijk belegt, hoe nauwkeurig een grondstofprijs wordt gevolgd en welke kosten en risico's je loopt.
Kijk daarom verder dan alleen de naam van het product. Vergelijk de onderliggende waarde, index, replicatiemethode, kosten, valuta, liquiditeit en juridische structuur. Zo kun je grondstoffenproducten beter beoordelen binnen een bredere beleggingsportefeuille.
💎 Wil je verschillende grondstoffenproducten kunnen kopen en vergelijken? Vergelijk dan eerst welke brokers toegang bieden tot grondstoffen, ETF’s, aandelen, future, en meer. Vergelijk onze selectie inclusief speciale kortingen die oplopen tot >€350 euro bonus. Bekijk onze vergelijking van brokers voor grondstoffen.
Disclaimer: Grondstofprijs.com geeft geen persoonlijk beleggingsadvies. Deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vergelijking. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Controleer altijd zelf de actuele kosten, voorwaarden, productinformatie en risico’s voordat je een beleggingsbeslissing neemt. Sommige links kunnen affiliate links zijn. Dit kost jou niets extra, maar Grondstofprijs.com kan een vergoeding ontvangen.
